Cheers op die whisky-trein van Val
Rika van Aswegen en John Ross Edmond is met pryse beloon vir die beste uitrustings.
Met doedelsakke wat in die agtergrond speel, was die toneel gereed vir ’n epiese, en ietwat ongewone, Anglo-Boereoorlog-geveg.
Talle toeskouers het saamgedrom om die heropvoering van die Slag van die Whisky-trein dop te hou, wat op 12 April naby die klein dorpie Val (tussen Standerton en Greylingstad) plaasgevind het.
Volgens historiese bronne het voorrade in die Boerekamp in dié gebied teen Desember 1900 begin opraak. Dit het die broers Gert en Jack van den Heever aangespoor om ’n trein te ontspoor wat hulle geglo het voorrade aan Britse soldate moes lewer.
’n Geveg het uitgebreek tussen die Boere te perd en die Britte by die trein, totdat die Britte uiteindelik oorgegee het – met ’n paar wit Long Johns wat as vredesvlag gehys is.
Hoewel die Britse soldate gevange geneem is, het die Boere vinnig ontdek dat die trein se vrag nie uit voorrade bestaan het nie, maar uit lekkernye, bier en whisky.
Die geveg het spoedig in ’n vrolike drinkpartytjie ontaard. Die gevange Britte is vrygelaat en selfs genooi om saam te vier.
’n Gedenkplaat op die brug waar die trein ontspoor is, beskryf die vrolike afloop van die gebeurtenis soos volg:
“Die toestand van oorlog is vir ’n rukkie vergeet; daar was geen ongevalle tydens die voorval nie.”
Plaaslike inwoners is op die slagveld vergesel deur lede van die Military Collectors and Re-enactors of South Africa (MCRS) en die Dundee Diehards-heropvoering-span.
Besoekers het na gassprekers Professor Fransjohan Pretorius en Jackie Grobler kon luister, en is ook genooi om volgens die tema aan te trek.
Rika van Aswegen en John Ross Edmond is met pryse beloon vir die beste uitrustings.
Die feesvieringe het by die Val Hotel voortgeduur, waar tradisionele Boerekos bedien is op emaljeborde en -bekers wat besoekers by ingang ontvang het.
Die Wapadrand Boeredansgroep het ’n verskeidenheid danse opgevoer tot groot genot van die skare, veral vir die 72-jarige Jan Pruter, wat vir Hessie Pavier nadergetrek het vir ’n dansie op die enigste teerpad in die dorp.
