Die Gautengse Departement van Onderwys het tussen 2023 en 2026 altesaam 22 020 gevalle van kindermishandeling aangeteken, maar kan nie sê hoe lank ondersoeke na dié sake duur nie.

Hierdie versuim het die DA aangespoor om ’n gesentraliseerde stelsel vir die opsporing van sake en afdwingbare ondersoek-sperdatums te eis.

Die syfers is deur Gauteng se LUR vir Onderwys, Lebogang Maile, in die Gautengse Provinsiale Wetgewer bekend gemaak in antwoord op vrae van die DA.

Die party se skadu-LUR vir Onderwys, Sergio Isa Dos Santos, sê die syfers toon die omvang van mishandeling wat leerders in die provinsie se skole in die gesig staar.

Van die 22 020 verslae is 18 843 deur die departement se 24-uur-hulplyn ontvang.

Meer as 3 000 sake is vir kliniese berading verwys. ’n Totaal van 155 sake is deur die Spesiale Ondersoekdirektoraat ondersoek.

Die kliniese beradingsdienste het onder meer 3 960 verslae van emosionele mishandeling, 695 gevalle van verkragting, 423 gevalle van seksuele aanranding en 74 gevalle van seksuele teistering hanteer.

Die Spesiale Ondersoekdirektoraat het op sy beurt 15 gevalle van lyfstraf, sewe gevalle van afknouery deur opvoeders, twee gevalle van aanranding van leerders deur opvoeders en sewe gevalle van seksuele mishandeling waar opvoeders of skoolhoofde betrokke was, ondersoek.

Dos Santos sê die departement se onvermoë om ’n gemiddelde omkeertyd vir ondersoeke te verskaf, is kommerwekkend.

“’n Departement wat nie sy eie prestasie kan meet nie, kan nie beweer dat hy kwesbare leerders beskerm nie,” het Dos Santos gesê.

Volgens hom beteken die gebrek aan inligting oor ondersoektydperke dat ouers nie maklik kan vasstel hoe vinnig sake hanteer word of of leerders die beskerming ontvang wat hulle nodig het nie.

“Die departement se mislukking beteken dat leerders se gevoel van veiligheid geen aandag geniet nie, hul opvoeding ontwrig is, en hul fisiese en emosionele welstand moontlik nog jare lank geraak kan word,” het hy gesê.

Hy sê skole behoort veilige ruimtes te wees waar kinders kan leer en ontwikkel, maar dat te veel skole eerder met vrees verbind word.

Die DA sê hy sal aan Maile skryf met ’n versoek dat ’n gesentraliseerde leerderbeskermingstelsel dringend ingestel word.

Die voorgestelde stelsel sal volgens hom vereis dat elke verslag ’n unieke verwysingsnommer kry en deur die ondersoekproses opgespoor word.

Dos Santos sê daar moet duidelike en afdwingbare spertye vir reaksie en ondersoeke wees.

Dringende sake moet volgens hom na die SAPD, maatskaplike werkers en sielkundiges verwys word.

Die party wil ook hê dat die keuring van opvoeders en ander skoolpersoneel versnel word en dat personeel gereeld opgelei word om mishandeling te identifiseer en aan te meld.

“Elke ouer verdien om te weet dat, ongeag watter skool hul kind bywoon, verslae van mishandeling behoorlik opgespoor, betyds ondersoek en na die toepaslike owerhede geëskaleer sal word,” het Dos Santos gesê.

Maile het in sy antwoord aan die Gautengse Provinsiale Wetgewer daarop gewys dat die departement reeds ondersteuning aan leerders bied deur middel van maatskaplike werkers en bestaande verslagdoeningskanale.

“Deur ’n vennootskap met die Gautengse Departement van Maatskaplike Ontwikkeling is 118 maatskaplike werkers by skole ontplooi om vinnige ingryping in geïdentifiseerde gevalle van leerdermishandeling te verskaf,” het Maile gesê.

Hy het ook gesê dat leerders toegang het tot anonieme verslagdoeningstelsels.

“Anonieme verslagdoeningstelsels is tans vir leerders beskikbaar deur die bestaande tolvrye en vertroulike verslagdoeningsplatforms wat deur die departement gebruik word,” het hy gesê.

Oor die duur van ondersoeke deur die Spesiale Ondersoekdirektoraat het Maile gesê dit verskil volgens die aard en kompleksiteit van elke saak.

“Wat sake betref wat deur die Spesiale Ondersoekdirektoraat hanteer word, verskil omkeertye volgens die kompleksiteit van elke saak en veral die beskikbaarheid en bereidwilligheid van getuies om die nodige inligting te verskaf,” het hy gesê.

Die groot aantal mishandelingsverslae kom te midde van groter aandag aan die keuring van mense wat met kinders werk.

Die kwessie het ook aanleiding gegee tot ’n hofbevel vanjaar in Julie wat die Gautengse opvoedingsowerhede se hantering van die registers van persone wat ongeskik is om met kinders te werk, aanspreek.

Die hofbevel vereis dat die Departement van Basiese Onderwys en provinsiale onderwysdepartemente, insluitend die Gautengse Departement van Onderwys, die keuring van alle skoolpersoneel teen 31 Maart 2027 moet voltooi.

Die bevel vereis ook groter samewerking tussen staatsdepartemente. Die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling moet kwartaalliks aan die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling verslag doen oor persone wat wetlik as ongeskik beskou word om met kinders te werk.

Die keuringsproses behels twee nasionale registers.

Die Nasionale Register vir Seksuele Oortreders bevat inligting oor mense wat aan seksuele oortredings teen kinders of mense met verstandelike gestremdhede skuldig bevind is. Die Nasionale Kinderbeskermingsregister bevat inligting oor mense wat wetlik ongeskik verklaar is om met kinders te werk weens mishandeling, verwaarlosing of uitbuiting.

Vorige inligting oor die Gautengse departement se keuringsproses het aangedui dat slegs 10.2% van skoolgebaseerde personeel, ongeveer 8 782 uit meer as 86 000 werknemers, gekeur is.

Meld kindermishandeling by skole aan op die Gautengse Departement van Onderwys se hulplyn 0800 000 789.

Het jy dalk meer inligting rakende dié storie? 

Stuur gerus vir ons ‘n epos na  bennittb@rekord.co.za of skakel ons by 083-625-4114.

Vir jou daaglikse gratis gemeenskapsnuus, besoek Rekord se webwerf: Rekord

Besoek ook ons Facebook, Twitter en Instagram en TikTok en WhatsApp Channel