Inwoners van Pretoria se ervarings, herinneringe, hul liefde en verlange na ’n stad beteken vir elkeen iets anders.

Dis juis hierdie menslike mosaïek wat die bundel Pretoria Stories 2 probeer vasvang.

Volgens redakteur Pieter Swanepoel, is dit ’n projek wat diep gewortel is in gemeenskap, geskiedenis en identiteit.

“Ons het bloot voortgebou op die resep van die eerste boek, Pretoria Stories 1,” verduidelik Swanepoel. “Ons het mense uitgenooi om te skryf sonder om voorskriftelik te wees en die enigste vereiste was dat die storie ’n Pretoria-verwysing moes hê.”

Die uitnodiging was eenvoudig, maar die reaksie was gevarieerd.

Skrywers, sommige ervare, ander eersteling-skrywers, het hul stories ingestuur, elk met hul unieke stem.

Anton C. van Vollenhoven skryf oor Pretoria se vroeë geskiedenis en beskryf geskiedkundige tydperke sowel as die militêre rol van Fort Klapperkop as belangrike deel van die stad se erfenis.

Freda Green fokus op leierskap deur die geskiedenis heen, van tradisionele figure soos Chief Maraba tot die stad se munisipale bestuurders wat Pretoria se ontwikkeling gevorm het.

Alex Duffey verken Pretoria se vooruitgang in tegnologie en kultuur en vertel van die opkoms van motors en werp lig op die werk van kunstenaars wat deur die stad geïnspireer is.

Cathy-Trienette de Beer plaas ’n nostalgiese blik op Pretoria se landelike verlede deur haar beskrywings van ou landgoedere en historiese geboue soos Zwartkoppies Hall.

Kees van Dijkhorst bied ’n unieke perspektief deur te skryf oor die Nederlanders se invloed en die regsberoep se onstuimige tydperke.

Saam bied hierdie skrywers ’n veelvlakkige beeld van Pretoria.

“Sommige bydraers het spontaan geskryf,” sê Swanepoel. “Ons het op die laaste bladsy van die eerste boek ’n algemene uitnodiging gerig aan enigiemand wat wil bydra en baie mense het gereageer.”

Hierdie oop benadering lê aan die kern van die projek. Beide die boeke in die reeks is ’n gemeenskapsargief, ’n versameling van gewone Pretorianers se liefde vir hul stad.

Volgens Swanepoel was daar geen rigiede temas of stylvoorskrifte nie.

“Die idee is steeds dat mense uitgenooi word om te skryf oor enige Pretoria-tema,” verduidelik hy.

Een van die mees inspirerende aspekte van die projek is die bewuste poging om gevestigde sowel as onbekende stemme te akkommodeer.

“Hoewel ons ’n paar bekende skrywers genader het om te skryf, was dit nog altyd ons beleid om ’n gesonde balans te handhaaf,” sê hy. “Ons wil veral die man of vrou op straat die kans gee om hul storie te vertel. Baie mense het iets om te sê, maar kry eenvoudig nooit die geleentheid om te publiseer nie.”

Soos enige groot samewerkingsprojek, bring die samestelling van ’n bundel sy eie uitdagings.

Swanepoel erken: “Dit neem lank om so ’n finale bundel saam te stel. Jy moet besluit wie om te nader, ’n voorlegging aan hulle doen, opvolg, en sorg dat die bydraes betyds ingestuur word.”

Een van die rykste elemente van die Pretoria Stories-reeks is sy verteenwoordiging van uiteenlopende gemeenskappe.

“Ons beleid is om, sover as moontlik, uiteindelik alle gemeenskappe in te sluit,” sê hy. “In ons eerste boek het ons byvoorbeeld stemme laat hoor uit die townships, sowel as die Italiaanse, Griekse en Libanese gemeenskappe. In Pretoria Stories 2 het ons bydraes deur Duitse, Nederlandse, bruin- en Indiër-gemeenskappe gehad.”

Vir die komende Pretoria Stories 3, wat in 2026 beplan word, is die doel om nog meer stemme by te voeg. “Hierdie strewe na verteenwoordiging bevestig die bundel se rol as ’n ware spieël van Pretoria se kulturele en sosiale diversiteit.”

Nog ’n unieke aspek van die tweede bundel is die chronologiese samestelling.

“Ons begin met aanhalings uit Pretoria se verre geskiedenis en eindig met stories in die huidige era,” sê hy. “Hierdie struktuur gee aan lesers ’n gevoel van hoe die stad gegroei, verander en ontwikkel het, deur die oë van sy inwoners.”

Hy glo vas dat die boeke ’n belangrike bydrae lewer tot die stad se kollektiewe geheue.

“Ons hoop dat die bundel oor tyd heen die leser ’n idee sal gee van hoe mense geleef het en steeds leef in Pretoria. Wat vandag alledaags lyk, is oor 50 jaar geskiedenis.”

Het jy dalk meer inligting rakende dié storie? 

Stuur gerus vir ons ‘n epos na  bennittb@rekord.co.za of skakel ons by 083-625-4114.

Vir jou daaglikse gratis gemeenskapsnuus, besoek Rekord se webwerf: Rekord

Besoek ook ons Facebook, Twitter en Instagram en TikTok en WhatsApp Channel