Die olienhout, wetenskaplik bekend as Olea europaea subsp. cuspidata, is ’n uitstekende keuse vir enige tuin.

In die agtste uitgawe van die Boombewus-reeks, wat in samewerking met die Wieg van die Mensdom-tak van die Dendrologiese Vereniging van Suid-Afrika saamgestel word, word verduidelik hoe om dié boom te plant en te versorg.

Volgens Amanda Morris, sekretaris van die tak, is dit ’n geharde, inheemse Suid-Afrikaanse boom wat uitstekend in die Krugersdorp-omgewing aard.

Die olienhout, ook bekend as die wilde olyfboom, is ’n gewilde keuse weens sy veelsydigheid, gehardheid en estetiese waarde.

LEES OOK: Hoe om ’n bergkaree te plant: Maklike stap vir stap gids vir jou tuin

Voordele van die olienhout

• Droogtebestandheid: Olienhoutbome is gehard en kan lang droogtetye oorleef sodra hulle gevestig is.
• Lae onderhoud: Hulle is bestand teen koue en erge hitte en benodig min water en bemesting.
• Estetiese waarde: Die silwergroen blare voeg kleur, tekstuur en ’n Mediterreense gevoel tot die tuin by.
• Skaduwee: Die boom bied ’n digte skadukol vir warm somersdae.
• Vrugteproduksie: Met goeie versorging kan olywe vir eet of olyfolie geproduseer word.

Hoe om ’n olienhout te plant

Morris sê ’n sonnige plek met goed gedreineerde grond is ideaal, en dat die boom die beste in die lente of herfs geplant word.

Die plantgat moet ongeveer twee keer groter as die wortelbal wees. Kompos moet by die grond gevoeg word en die boom moet deeglik natgemaak word nadat dit geplant is.

• Ligging: Olienhout floreer in volle son en benodig minstens ses tot agt uur direkte sonlig per dag.
• Spasie: Omdat die boom mettertyd ’n breë kroon ontwikkel, moet dit minstens drie tot vier meter van geboue, mure en swembaddens geplant word om skade deur die wortelstelsel te voorkom.
• Grondvoorbereiding: Die boom verkies goed gedreineerde leemgrond. Grawe ’n gat wat ongeveer twee keer so breed en diep soos die houer van die boompie is. Meng kompos en ’n handvol beenmeel by die uitgegrawe grond om voedingstowwe en dreinering te verbeter.
• Plantproses: Maak die wortelbal liggies los en plaas dit in die middel van die gat. Die bokant van die wortelbal moet gelyk wees met die omliggende grondoppervlak. Vul die gat met die grondmengsel en druk dit liggies vas. Maak daarna ’n vlak wal om die boom en gee dit deeglik water om lugsakke in die grond te verwyder.
• Water: Jong boompies benodig gereelde water totdat hulle gevestig is.
• Deklaag: Plaas organiese deklaag, soos droë blare of bas, om die basis van die boom om vog te behou en onkruid te beperk.
• Voeding: Twee handevol landboukalk kan tydens plant bygevoeg word om gesonde groei te bevorder.

Onderhoud van die olienhout

Omdat die olienhout droogtebestand is, verg dit min onderhoud. Basiese versorging sluit voldoende sonlig, goeie dreinering en matige water in.

Morris beveel die volgende versorgingswenke aan:

• Water en voeding vir jong bome: Gee gereeld water gedurende die eerste een tot twee jaar totdat die boom gevestig is.
• Gevestigde bome: Volgroeide bome is hoogs droogtebestand en benodig slegs af en toe water.
• Bemesting: Dien in die lente ’n gebalanseerde organiese kunsmis toe om nuwe groei te stimuleer.
• Sonlig en grond: Plant die boom in volle son en sorg dat die grond goed gedreineer is. Olienhoutbome hou nie van versuipte grond nie.
• Snoei: Snoei die boom in laat winter of vroeë lente om dooie of siek takke te verwyder. Dit help ook om die boom se vorm te behou en lugvloei te verbeter, wat plae en swamsiektes beperk.
• Siekte- en plaagbeheer: Hou ’n uitkyk vir probleme soos dopluise en blaarsiektes. Organiese insekdoders of neemolie kan gebruik word om dit te beheer.