Emasiko nemihambo esiSwati
Umngcwabo Umngcwabo ngesintfu utsatfwa njengentfo lehlonishwa kakhulu kabi.
Umngcwabo Umngcwabo ngesintfu utsatfwa njengentfo lehlonishwa kakhulu kabi.
Phela nakugubetele lifu lelimnyama kazibani ngekwemhambo weMaswati bomakhelwane bebaletsa kudla kungaphekwa nani kulelo khaya lelihluphekile.
Nyalo umngcwabo sewufana nemshado kulabantfu labaphucukile. Nawushonelwe usuke uvelelwe ngobe kumele upheke tibiliboco letidlula taKhisimusi.
Ngesintfu-ke loku akwatiwa, phela khona nobe kuhlatjiwe, inyama yakhona iyadlwadliswa nje emantini kungafilijelwa.
Bantfwana abasondzeli nani lakufiwe khona ingani kutsiwa umngcwabo unesinyama, manje akumelanga bantfwana batfole lesinyama. Umntfwana ute umtfole umngcwabo nangabe kushonwe kabo.
Ngesilumbi bantfwana bema phambili emingcwabeni. Baze bahlole nelibhokisi imbala. Umngcwabo ngesintfu walabadzala kuphela. Umuntfu nakangcwatjwa ngesintfu kuba nesizotsa lesimangalisako.
Phelauyahlonishwa umuntfu ngobe phela sekayoba lidloti lelihle. Angitsi ngesintfu na umuntfu ashonile kutsiwa sewuya kubakubo kantsi ngesilumbi nawushonile kutsiwa uyewulindzela kukhalakwelicilongo nalivusa labafile.
Mbamba mbamba kunemisimeto leyentiwako nangabe umuntfu sasishiyile ngobe vele inkholo yebantfu kutsi umuntfu akafi kepha kufa umtimba (luhlaka) kuphela kungako ahlonishwa kangaka.
Sitfunti lesiniketwa labangasekho asichazwa ebantfwini, ingani vele kuyinkholo yabo kutsi laba labangasekho (labahlantekile) sebadvute naMvelinchanti manje kumele bahlonishwe.
Ngesintfu-ke umuntfu bekangcwatjwa ekuseni lisaphuma lilanga nobe naseliyotibeka kunina. Lokuhle lapha kutsi Emaswati asakuhlonipha kutsi umuntfu angafihlwa emini kalobha kepha bamfihle ekuseni.
Lokubuhlungu futsi losekucedze labanyenti ngenca yekungawalandzeli nobe kungawati emasiko ngulokudla lokudliwako emingcwabeni lesekucedze sive kepha sona singaboni.
Phela ngesintfu nakushoniwe akumelanga nangeliphutsa labashisako baphatse lokudliwako lapho kulelokhaya ngisho nemanti imbala.
Manje-ke sesaphucuka saba nemasosayathi lasiphekelako, lapha kuba bantfu labalala emakhaya abo babuye ekuseni batewuphakela kudla kantsi loku navele umtimba wakho umelula utawuphatfwa sifo setinsila kube tiga umhlola.
Lokubuhlungu lapha kutsi lesifo setinsila timphawu taso tifana nconono nalesifo sembulalave, i-AIDS phela. Manje nalolophetfwe ngulesifo acala kukhwehlela ayiswa kubodokotela batawufike babambe lokusa-TB kantsi ngulapho sebamcedzisa khona ngoba lesifo setinsila asivani nani nemitsi yesilumbi.
Empeleni uma nifuna asheshe afe lophetfwe sifo setinsila, kumele nimyise kubodokotela. Utawondza aphele kungakapheli sikhatsi lesingakanani, agcine lishoba selilele ematolo.
Manje labadzala bebakwati kubona lesifo ngekutsi lolophetfwe ngiso ukhwehlela nje eve atinwaya lapha etandleni kantsi futsi nalokukhwehlela kwakhe kuhlukile kancane kunalokwe-TB ngobe ukhwehlela kungaphumi lutfo kantsi futsi ukhwehlela tikhawu.
Umuntfu losuke aphetfwe nguleso sifo kufuneka nakanjani alashwe ngesintfu kuphela. Angalokotsi ayiswe esilumbini ngobe kutawube kukumbulala loko



