Met die stygende lewenskoste, deels gedryf deur hoër brandstof-, water- en elektrisiteitspryse, sal meer mense op ’n stadium geld moet leen. Of dit nou is om ’n onverwagte uitgawe te dek, lewensomstandighede te verbeter of ’n persoonlike doel te bereik, lenings kan ’n finansiële reddingsboei bied.

Navorsing deur Direct Axis wys dat 28% van Suid-Afrikaners persoonlike lenings aanvra om nooduitgawes te dek, 20% vir huisopknappings, en 11% vir onderwys.

“Wat ook al die rede, dit is noodsaaklik om jou regte en verantwoordelikhede te verstaan voordat jy vir ’n lening aansoek doen,” sê Gavyn Letley, produkhoof van DirectAxis. “Die navorsing wys dat mense persoonlike lenings bo ander vorme van krediet kies omdat die aansoekproses eenvoudig is en goedkeuring vinnig geskied. Tog is dit belangrik om te weet waarvoor jy jou inlaat.”

Persoonlike lenings wissel tipies van R8 000 tot R350 000 en word, met rente, oor ’n ooreengekome tydperk terugbetaal.

Daar is twee tipes lenings: gesekureerde en ongesekureerde lenings. Gesekureerde lenings word gewoonlik gebruik om duur bates soos ’n huis of motor te koop. Die lener is beskerm omdat hulle die bate besit totdat die lening terugbetaal is. Indien dit nie betyds terugbetaal word nie, kan die bate verkoop word om die skuld te delg.

Ongesekureerde lenings, soos persoonlike lenings wat deur DirectAxis aangebied word, is nie aan ’n bate gekoppel nie. In plaas daarvan bepaal die aansoeker se kredietgradering, inkomste en bekostigbaarheid of die lening goedgekeur word en teen watter rentekoers.

Gespesialiseerde kredietburo’s bereken krediettellings op grond van ’n verbruiker se krediet- en terugbetalingsgeskiedenis. Suid-Afrikaners is geregtig op ’n gratis volledige kredietverslag jaarliks by enige kredietburo, terwyl aanlyn hulpmiddels soos Pulse geregistreerde gebruikers toelaat om hul kredietgradering so gereeld as wat hulle wil te kontroleer.

Die aansoekproses vir ongesekureerde lenings is ontwerp om vinnig en maklik te wees, terwyl dit verseker dat kredietverskaffers aan die streng vereistes van die Nasionale Kredietwet (NKW) voldoen voordat ’n lening goedgekeur word. Hierdie vereistes beskerm verbruikers deur te verseker dat hulle nie meer leen as wat hulle kan bekostig nie.

Om die aansoekproses te voltooi, moet aansoekers bewys van identiteit, verblyf en inkomste verskaf. Die kredietverskaffer volg dan ’n reeks voorgeskrewe stappe om die aansoek te evalueer, insluitend die verifiëring van die kredietgradering, inkomste, bestaande skuld en die verhouding tussen skuld en verdienste.

Die termyn van die lening is die tydperk waaroor dit terugbetaal moet word. Dit hang af van die kredietverskaffer se voorwaardes, die bedrag wat geleen word, jou finansiële posisie en jou terugbetalingsvoorkeure.

Die terugbetalingstermyn beïnvloed beide bekostigbaarheid en die totale rente wat betaal word. Langer termyne verlaag gewoonlik die maandelikse paaiemente, maar verhoog die totale rente, terwyl korter termyne hoër maandelikse paaiemente beteken, maar die totale leen koste verminder.

Letley sê verbruikers moet die volgende oorweeg voordat hulle vir ’n lening aansoek doen:

• Bekostigbaarheid: Kan jy die paaiemente bekostig, selfs as rentekoerse styg? Sal jy steeds genoeg geld hê vir noodsaaklike uitgawes soos behuising, kos en vervoer? Kan jy bekostig om by jou bestaande skuld by te voeg?

• Totale koste van krediet: Maak seker jy verstaan die totale koste van die lening, nie net die geleende bedrag en rentekoers nie. Neem ook inisiëringsfooie, maandelikse diensfooie en kredietlewensversekering in ag.

• Leningstermyn: Jy moet ’n balans vind tussen wat jy maandeliks kan bekostig en die totale koste van die lening.

• Kredietverskaffer: Maak seker die lener is by die Nasionale Kredietreguleerder geregistreer. Wees versigtig vir leners wat vooraf goedkeuringsfooie vra, nie ’n skriftelike ooreenkoms verskaf nie, of jou druk om onmiddellik te teken.

• Vroeë terugbetalings: Bevestig of die lening vroeë afbetaling toelaat en of daar enige boetes vir vroeë beëindiging is.

“Hoewel die NKW die verantwoordelikheid by die lener plaas om te bepaal of die aansoeker die lening kan bekostig, is dit afhanklik van die inligting wat verskaf word. Daarom is dit belangrik om eerlik te wees oor jou inkomste en uitgawes. Indien ’n lening goedgekeur word omdat jy jou uitgawes onderskat het, sal dit jou finansiële druk verhoog. As jy dan nie die paaiemente kan bekostig nie, sal dit jou kredietgradering negatief beïnvloed en jou vermoë om in die toekoms te leen beperk,” sluit Letley af.