’n Petisie wat afslag op tolgelde vir daaglikse gebruikers van verskeie Bakwena-tolplazas in die noorde van Pretoria versoek, is op 21 Mei by die Parlement ingedien.

Die honderde ondertekenaars van die petisie meen die huidige tolkoste plaas ’n groeiende finansiële las op huishoudings, pendelaars en ondernemings in Pretoria-Noord, die Moot en omliggende gebiede.

Die petisie, wat deur die DA-LP Adrian Roos in die parlementêre proses aangevoer word en deur plaaslike raadslede en gemeenskapsbelanghebbendes ondersteun word, vra vir ’n toegewingstelsel vir gereelde gebruikers van die N1- en N4-roetes.

Hierdie gebruikers kom van Montana, Doornpoort, Sinoville, Kameeldrift, Roodeplaat, die Moot en omliggende gebiede.

Die petisie is nou na die Parlement se Komitee oor Uitvoerende Ondernemings en Petisies verwys.

Indien dit deur die komitee aanvaar word, sal die saak na die Portefeuljekomitee oor Vervoer verwys word vir verdere oorweging.

Die versoek fokus op die Doornpoort-, Zambezi-, Stormvoël-, Wallmannsthal- en Pumulani-tolplazas.

Roos sê die aansoek volg ná jare se gesprekke tussen die Tshwane North Toll Relief Forum, Bakwena en die Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap (Sanral).

“Die petisie is in samewerking met DA-raadslede en belanghebbendes uit die betrokke gemeenskappe opgestel,” het Roos aan Rekord gesê.

Volgens die petisie het vorige gesprekke tussen gemeenskapsverteenwoordigers en die tolpadowerhede aanvanklik belowend gelyk.

“Ons het Sanral se beloftes in goeie trou aanvaar en gedink ons het by ’n ooreenkoms uitgekom,” sê Roos.

Gemeenskapsverteenwoordigers beweer egter dat die onderhandelinge tot stilstand gekom het voordat ’n toegewingstelsel gefinaliseer kon word.

Die petisie lê die blaam vir die oponthoud voor die deur van Bakwena en verwys ook na vorige gesprekke met Sanral en Bakwena waarin ’n 25%-toegewing glo intern binne die vennootskap bespreek is.

Navorsing is deur die Universiteit van Pretoria gedoen oor die invloed van tolgelde op inwoners en ondernemings in die noorde van Pretoria.

Volgens Roos was een van die belangrikste bevindings dat die afwesigheid van toegewingstariewe vir plaaslike gebruikers ekonomiese gevolge inhou wat veel verder strek as individuele pendelaars.

Die petisievoerders voer aan dat ’n groot deel van die plaaslike bevolking daagliks van die betrokke tolroetes gebruik maak vir werk, onderwys, inkopies en ander aktiwiteite.

Volgens die inligting in die petisie gebruik 82% van respondente die tolroetes gereeld, terwyl 67% aangedui het dat hulle meer as R500 per maand aan tolgelde bestee.

Die voorgestelde oplossings sluit ’n maandelikse kredietstelsel in wat aan e-tags gekoppel word, persentasie-afslag vir gereelde gebruikers en verlaagde tolgelde vir plaaslike ondernemings wat binne die betrokke gebied sake doen.

Ondersteuners van die petisie sê die kwessie raak nie net pendelaars nie, maar het ook breër implikasies vir ekonomiese groei en investering.

Roos waarsku dat vervoerkoste ’n invloed het op waar ondernemings hulle vestig en of hulle op die lang termyn lewensvatbaar bly.

“Ek het gesien hoe ’n hele nywerheidsgebied om redes soos hoë padkoste en vervoerkoste in ’n spookdorp kan verander, soos wat met Ekangala naby Bronkhorstspruit gebeur het. Dit het eenvoudig te moeilik geword om daar sake te doen en daarheen en terug te reis.”

Hy sê stygende bedryfskoste plaas verdere druk op klein en mediumgrootte ondernemings wat reeds moeilike ekonomiese omstandighede moet trotseer.

“Iets soos ’n groot tolrekening kan ’n enorme impak op ’n klein onderneming hê,” sê hy.

Ondernemings wat afhanklik is van gereelde aflewerings, diensritte, en werknemers wat daagliks moet pendel, word volgens hom besonder swaar deur stygende padgebruikskoste geraak.

Roos meen ’n toegewingstelsel kan help om bedryfskoste van besighede te verminder en terselfdertyd verligting bring aan inwoners wat toenemende lewenskoste ervaar.

“Dit is belangrik vir die ekonomie van hierdie gebiede dat hierdie saak opgelos word,” sê hy.

Roos het die kwessie ook met die Minister van Vervoer, Barbara Creecy, opgeneem en haar ondersteuning versoek om ’n oplossing te vind wat die bekommernisse van gemeenskappe noord van Pretoria aanspreek.

Creecy is die ministeriële toesighoof van Sanral wat Bakwena tot 2030 as konsessionaris op die roete wat die tolhekke insluit, aangestel het.

Die uiteindelike beslissing berus nou by die parlementêre proses.

Indien die petisie deur die Komitee oor Uitvoerende Ondernemings en Petisies ondersteun word, sal die Portefeuljekomitee oor Vervoer moet besluit of verdere onderhandelinge met Sanral en Bakwena aangeknoop moet word en hoe dit moet geskied.

Het jy dalk meer inligting rakende dié storie? 

Stuur gerus vir ons ‘n epos na  bennittb@rekord.co.za of skakel ons by 083-625-4114.

Vir jou daaglikse gratis gemeenskapsnuus, besoek Rekord se webwerf: Rekord

Besoek ook ons Facebook, Twitter en Instagram en TikTok en WhatsApp Channel