Die landbougemeenskap is meer blootgestel aan die gevolge van munisipale ineenstorting as meeste ander bedrywe. Terwyl ander besighede en individue kan verskuif, is boerderybedrywighede gekoppel aan hul geografiese ligging. Dit maak die landbousektor  afhanklik van ‘n funksionerende plaaslike regering.

Ongelukkig ly landelike gemeenskappe lank onder ineenstortende dienste en infrastruktuur op plaaslike regeringsvlak, wat armoede vererger en die ekonomiese lewensvatbaarheid van landelike Suid-Afrika ondermyn, sê Friedl von Maltitz, vise-president van Vrystaat Landbou (VL). Die organisasie het daarom die parlement se COGTA-komitee aankondiging om ‘n nuwe toesigmodel vir munisipaliteite in die Vrystaat te loods, verwelkom.

Die parlement se aankondiging volg op ‘n verdoemende verslag deur die Ouditeur-Generaal in 2024, wat ernstige munisipale finansiële wanbestuur in die Vrystaat blootgelê het. Die verslag het 16 munisipaliteite met onbefondsde begrotings, meer as R4.2 miljard in ongemagtigde
uitgawes, herhaalde ouditmenings met vrywaring en wydverspreide versuim om finansiële state betyds in te dien, aan die lig gebring.

“Munisipale diensineenstorting begin met swak finansiële bestuur. Dit is  tyd dat die nasionale regering plaaslike regering aanspreeklik hou. Plaaslike munisipaliteite het té lank straffeloos gewerk en gemeenskappe vernietig sonder om die gevolge te dra,” het von Maltitz gesê.

Hy sê die haglike toestand van munisipale paaie, nie-funksionele brandstasies, waterbesoedeling, rioolbehandelingsprobleme, verswakkende waterinfrastruktuur en onbetaalde Eskom-rekeninge is slegs enkele van die grootste uitdagings waarmee landelike gemeenskappe te kampe het as
gevolg van disfunksionele plaaslike regering.