Eilande was ideale wegkruipplek vir kommando’s
Die omgewing wat omring is met rante en die driwwe deur die rivier was ideaal vir die Boere se kat-en-muis tegniek van onverwags aanval en vlug tydens die Anglo Boere-oorlog
Die Vrystaatse dorp, Parys, vier vanjaar op kleurryke wyse sy 150ste bestaansjaar. Dié dorp het ‘n ryk geskiedenis, maar het ook swaar gely tydens die Anglo-Boereoorlog (1899-1902).
Kobie Ströh van Sentraal Kultuurnetwerke skryf dat die mans van Vredefort en Parys met die oorlog by die Heilbron-Kommando ingeskakel het.
Parys was sentraal in die bewegings van die Boerekommando’s met hulle guerrilla-taktieke. Die omgewing wat omring is met rante en die driwwe deur die rivier was ideaal vir die Boere se kat-en-muis tegniek van onverwags aanval en vlug. In die rante en op die beboste eilande was oorvloedige wegkruipplekke vir Kommando’s.
Generaal Christiaan de Wet was die meester en kenner van die Vredefort Koepel en hy het veral Vredefort en die Vaalrivier gebied gebruik om die Britte te ontduik.
De Wet was egter ook ‘n groot doring in die Britte se vlees en hulle het met ‘n massiewe dryfmag probeer om De Wet hier vas te keer, maar hy het telkens daarin geslaag om hier in die rante te ontvlug.
Die Britte het Parys vroeg (Mei1900) oorgeneem en hulle spore van verwoesting daar gelaat. Die meeste geboue in die dorp was vernietig.
1901 het Lord Kitchener gerapporteer dat hulle geen voorrade in die Parys -Reitzburg-streek agtergelaat het nie.(Verskroeide Aarde-Beleid).
Die vrouens en kinders is weggevoer en in haglike omstandighede in die Vredefortweg Konsentrasiekamp aangehou.
NG Moedergemeente-kerkgebou
Die Nederduits Gereformeerde Kerk in Parys is in 1882 gestig.
In 1899 is die kerk gebou, en die kerkgebou voltooi met die aanvang van die Anglo Boere-oorlog.
Die inwyding van die kerk is meestal net deur vrouens en kinders bygewoon aangesien die manne reeds opgeroep was vir die oorlog.
Tydens die Anglo Boere-oorlog het die Britte Parys ingeneem en die nuutgeboude kerkgebou gebruik as fort en het selfs die kerktoring en klok tydens die oorlog deurgeloop.
Na die oorlog moes die inwoners van Parys die dorp weer feitlik van nuuts af opbou en ‘n nuwe begin maak. Die oorlewende vrouens en kinders het uit die konsentrasiekampe teruggekeer na algehele verwoesting en het dadelik ingespring om te herstel en op te bou. Harde werk het ook vir die Boere-vegters voorgelê toe hulle uit ballingskap en krygsgevange- kampe teruggekeer het.
Parys vier 150 jaar
Kom vier saam met hierdie pragtige dorp sy 150ste bestaansjaarviering op 24 September met ‘n kleurryke straatparade in die dorp se hoofstraat. ‘n Naweek van gholf op die dorp se twee spog gholfbane word ook op 25 en 26 September gehou. Skakel Parys Info by (056) 811 4000 vir meer inligting.
