Tshwane-stadsraad keur aanpassingsbegroting goed
’n Meerderheid van 116 raadsbeamptes het die aanpassingsbegroting goedgekeur, 81 het dit verwerp en niemand het buite stemming gebly nie.
Die Tshwane-raad het die 2024/2025-aanpassingsbegroting en die innoverende aansporing- en skuldverligtingskema goedgekeur in ’n beslissende stap na finansiële stabiliteit.
’n Meerderheid van 116 raadslede het ten gunste van die aanpassingsbegroting gestem, terwyl 81 daarteen was.
Die begroting stel teikens vir die toepassing van ’n nuwe Inkomste Herstelplan, waardeur die metro verwag om ’n bykomende R2.1-miljard in inkomste teen 30 Junie te genereer. Hulle sal daarop fokus om akkuraatheid van rekeninge en inkomsteinsameling te verbeter, en om strenger kredietkontrolemaatreëls af te dwing.
Die raad het hul ook daartoe verbind om historiese skuld te verhaal, wat na verwagting R1.4-miljard sal oplewer.
Burgemeester dr. Nasiphi Moya het gedurende die raadsvergaring op 28 Februarie genoem dat die begroting daarop gerig is om die metro se finansiële gesondheid te verbeter terwyl hulle voortgesette dienslewering verseker.
Die aanpassingsbegroting volg omdat die metro se middeljaaruitgawes tans op R22.1-miljard staan, wat 14% laer is as die jaarlikse begroting.
Ondanks die totale uitgawes wat met R704-miljoen (1%) gestyg het, het die stad ’n surplus van R3.7-miljard aangeteken weens noukeurige finansiële bestuur.
Moya het gesê dat waterdiensheffings met R160.6-miljoen (3%) gegroei het as gevolg van die verbetering van die akkuraatheid van rekeninge en inkomsteinsameling.
Sy het gesê dat rente verdien uit vorderings met R437.2-miljoen (33%) gestyg het nadat strenger kredietkontrolemaatreëls toegepas is.
Inkomste uit eiendomsbelasting het met R64.9-miljoen (1%) gegroei, wat ’n stabiele belastingbasis weerspieël.
Boetes het egter met R71-miljoen gedaal, wat die metro aangespoor het om handhawingsmeganismes te hersien om nie-nakoming aan te spreek.
Die aanpassingsbegroting fokus op hulpbrondoeltreffendheid en beperk die uitgawes tot noodsaaklike diensgebiede.
“’n Vermindering van R345.5-miljoen in werknemersverwante koste vorm deel van kostebeperkende maatreëls.
“’n R1.4-miljard toename in skuldvermindering om nie-prestasie-skuld beter te bestuur, en ’n afname van R834.2-miljoen in waardevermindering en kostes wat afgeskryf is weens meer effektiewe batebestuur, is net ’n paar van die sleutelaanpassings,” het Moya gesê.
Die burgemeester het gesê dat R11-miljoen is toegeken vir die aankoop van masjinerie en gereedskap om openbare ruimtes in stand te hou, naamlik parke, strate en gemeenskapsareas. Dit sal interne kapasiteit vir gereelde grassny en instandhouding verbeter.
Die metro het ook R8-miljoen aan noodsaaklike beskermende toerusting vir brandbestryders toegeken, het sy gesê.
“’n Bykomende R242-miljoen vir watertenkwaens is toegeken, ’n korttermyn oplossing vir onderbrekings in watervoorsiening as gevolg van infrastruktuur-uitdagings.
“Die metro het ook R315-miljoen opsy gesit om sekuriteitsdienste te versterk om die toenemende diefstal- en vandalismegevalle te bestry.”
Die aansporings- en skuldverligtingskema is ’n inisiatief wat daarop gemik is om die metro se debiteureboek reg te ruk deur inwoners en besighede aan te spoor om hul lank-uitstaande skulde te vereffen.
Moya het haar dankbaarheid aan die metro se koalisievennote uigespreek vir hul voortgesette ondersteuning om Tshwane se finansiële gesondheid te herstel.
Die veelpartyregering in Tshwane wat bestaan uit die EFF, ActionSA, ANC, AIC, ACDP, DOP, PA, GOOD, en PAC was verheug om te sien dat hierdie aanpassing sal poog om die tekort te verminder en die metro nader te bring aan ’n ten volle befondsde begroting.
“Die koalisiepartye erken die toewyding van stadsamptenare en alle belanghebbendes wat onvermoeid gewerk het om hierdie nodige aanpassings te maak.
“Hoewel daar nog baie gedoen moet word, lê die prestasies wat in hierdie aanpassingsbegroting bereik is, ’n fondament vir verdere vordering.
“As koalisievennote, bly ons toegewyd om te verseker dat Tshwane voortgaan op ’n pad van volhoubare ontwikkeling, goeie bestuur en uitnemende diens.”
Die partye het gesê dat hulle sal voortgaan om saam te werk in die belang van alle inwoners om ’n hoofstad te bou wat reaktief, inklusief en vooruitskouend is.
Koukusleier van die DA in Tshwane, Cilliers Brink, sê dat die begrotingsaanpassing die uitgekontrakteerde kontrakdienste in byna elke departement sal verder uitbrei.
“Die grootste verhogings gaan aan watertenkwaens en wagsekuriteitsdienste. Hierdie begroting is vir watertenkwa-kontrakteurs en die eienaars van sekuriteitsmaatskappye wat besigheid met Tshwane doen.
“Dit reflekteer ’n ANC-agenda, een wat hul kaders en tenderpreneurs dien. Dit doen niks vir die eerlike, hardwerkende inwoners van die hoofstad nie,” sê Brink.
Hy sê met die vyf maande wat van die munisipale finansiële jaar oor is, wil die burgemeester besteding aan watertenkwaens met 62% verhoog, wat R242-miljoen by die R379-miljoen van die oorspronklike begroting bylas.
“Sy wil besteding aan wagsekuriteitsdienste met 103% verhoog, wat R315-miljoen by die R307-miljoen in die oorspronklike begroting bylas.
“So, hoekom vra die burgemeester vir Tshwane-inwoners om nog R315-miljoen meer vir wagsekuriteitsdienste op te dok in die vyf oorblywende maande van die finansiële jaar?” vra Brink.
“Hoekom begroot hul nie R100-miljoen van die R315-miljoen vir sekuriteitstegnologie soos kameras, bewegingsensors en beheerkamers wat gewapende reaksiespanne aan stasionêre wagte koppel nie?”
Brink sê die opgradering van die Kwagga elektrisiteitstoevoerstasie is onderbevonds teen R5-miljoen, terwyl Kwagga die ruggraat van die stad se elektrisiteitsverskaffing is.
“Dit lyk asof die burgemeester begroot vir donker strate, waterlekke, krag- en wateronderbrekings, met maksimum druk wat op wyksraadslede deur ’n gefrustreerde publiek geplaas word.”
Vryheidsfront-woordvoerder Peter Meijer sê die nuwe administrasie is nie ernstig oor uitgawevermindering nie.
“Die Begrotingsbestuurkomitee het die punt gemaak dat een area van fokus behoort te wees om water- en elektrisiteitsverliese te verminder, wat ’n goeie punt is.
“Maar mens is verbaas wanneer jy die begroting lees en vind dat daar ’n vermindering is in die vervanging van waterpype,” sê Meijer.
Het jy dalk meer inligting rakende dié storie?
Stuur gerus vir ons ‘n epos na bennittb@rekord.co.za of skakel ons by 083-625-4114.
Vir jou daaglikse gratis gemeenskapsnuus, besoek Rekord se webwerf: Rekord
Besoek ook ons Facebook, Twitter en Instagram en TikTok.
