Suid-Afrika se omstrede leeus-in-aanhoudingbedryf bly wettig en grotendeels operasioneel, meer as vyf jaar nadat die regering belowe het om die kommersiële bedryf uit te faseer.

Terwyl die regering sê regulatoriese stappe is onderweg, is daar steeds geen vaste tydlyn vir die sluiting van die bedryf nie.

Intussen waarsku bewarings- en dierewelsynsorganisasies dat duisende leeus steeds aan kommersiële teling en uitbuiting blootgestel word.

Die oproep tot dringende optrede het op Wêreld Leeudag (10 Augustus) gekom, met Four Paws South Africa, Humane World for Animals South Africa, Voice4Lions en Blood Lions wat sê Suid-Afrika moet sy beleidsbeloftes in konkrete optrede omskep.

Die organisasies het tydens ’n mediakonferensie ’n opdatering oor die bedryf gegee, nuwe navorsing en bewyse uitgelig en stappe voorgestel wat volgens hulle nodig is om die bedryf finaal tot ’n einde te bring.

Suid-Afrika het in Mei 2021 aangekondig dat die kommersiële aanhoudings-teelbedryf vir leeus uitgefaseer sal word, maar dit is egter steeds wettig.

Linda Park, medestigter en direkteur van Voice4Lions, sê die aangestelde Hoëvlakpaneel en Ministeriële Taakspan om riglyne te vorm vir die bedryf se uitfasering het reeds ’n moontlike pad vorentoe aangedui, maar dat toepassing steeds agterweë bly.

“Die verslae wat uit die taakspan voortgespruit het, het ’n positiewe pad vorentoe gebied, maar vyf jaar later wag ons steeds op ’n uitkoms en die bedryf floreer steeds,” sê Park.

Die organisasies sê die gebrek aan vordering laat sowat 8 000 leeus in aanhouding kwesbaar vir voortgesette teling en kommersiële uitbuiting.

Minister van Bosbou, Visserye en die Omgewing, David Maynier, het aan Rekord gesê daar is vordering met die instelling van die regering se besluit om die bedryf uit te faseer.

Maynier sê ’n regeringskennisgewing Lion Prohibition Notice, wat sekere beperkte aktiwiteite met Afrika-leeus sal verbied, is reeds voorberei.

Volgens Maynier is al die vereiste regs- en parlementêre goedkeuringsprosesse afgehandel.

Die kennisgewing sal weer aan hom voorgelê word vir goedkeuring van publikasie in die Staatskoerant en uiteindelike implementering.

Maynier kon egter nie ’n duidelike tydlyn vir die voltooiing van die sluiting van die leeus-in-aanhoudingbedryf gee nie.

Hy sê ’n breër sosio-ekonomiese impakstudie moet eers geloods word.

“Die studie sal onder meer moontlike werksverliese, die omvang van heropleiding wat vir geraakte werknemers nodig sal wees, die ekonomiese impak op eienaars van aanhoudings-teelfasiliteite en die ekologiese gevolge vir Suid-Afrika en buurlande se wilde leeubevolkings ondersoek,” sê Maynier.

Wetgewing het intussen Maynier se magte versterk. Nuwe bepalings in die Nasionale Omgewingsbestuur: Biodiversiteitswet gee die minister die bevoegdheid om aktiwiteite te verbied wat ’n negatiewe uitwerking op die welsyn van wilde diere kan hê. Dié bepalings het op 30 Junie 2023 in werking getree.

Die voorgestelde Lion Prohibition Notice is ingevolge hierdie bepalings ontwikkel.

Volgens Maynier sal die kennisgewing die registrasie van nuwe aanhoudings-teelfasiliteite en kommersiële uitstalgeriewe vir leeus verbied.

Nuwe skuilings en rehabilitasiefasiliteite sal ministeriële goedkeuring vereis en aan streng voorwaardes onderhewig wees.

Maynier sê inligting oor die aantal aanhoudings-teelfasiliteite wat tans in Suid-Afrika bedryf word, word deur provinsiale bewaringsowerhede gehou en nie op nasionale vlak nie.

Private aansoeke om permitte word by provinsiale bewaringsowerhede ingedien en is onderhewig aan die bepalings van biodiversiteitswetgewing.

Intussen bly eienaars van aanhoudings-teelfasiliteite onderhewig aan die Wet op Dierebeskerming, wat wreedheid teenoor diere verbied.

Maynier sê bestaande beheermaatreëls om onwettige teling, handel en uitbuiting te voorkom bly van krag.

Beperkte aktiwiteite met leeus, waaronder teling, besit, vervoer, verkoop en jag, vereis permitte en bly onderhewig aan nakomingsmonitering en wetstoepassing.

Hy verduidelik omgewingsbestuurs-inspekteurs van provinsiale bewaringsowerhede doen inspeksies en monitor nakoming. Waar nie-nakoming of moontlike misdaad opgespoor word, kan ondersoeke volg.

Vir die organisasies wat die bedryf wil beëindig, is regulatoriese vordering egter nie genoeg nie.

Dr Matthew Schurch, senior spesialis vir wildlewe by Humane World for Animals South Africa, het Maynier gevra om onmiddellik op te tree om te keer dat die bedryf verder uitbrei.

“Ons moedig Minister Maynier aan om in die voetspore van sy voorgangers te volg en voort te gaan met die proses om die aanhoudings-teelbedryf vir leeus te beëindig deur eerstens die vestiging van nuwe aanhoudings-teelfasiliteite vir leeus te verbied en tweedens die teling van leeus in aanhouding te verbied.

“Hierdie maatreëls sal ’n duidelike sein stuur dat Suid-Afrika verbind is tot ’n nuwe benadering tot die bestuur van wilde diere in aanhouding,” sê Schurch

Het jy dalk meer inligting rakende dié storie? 

Stuur gerus vir ons ‘n epos na bennittb@rekord.co.za of skakel ons by 083-625-4114.

Vir jou daaglikse gratis gemeenskapsnuus, besoek Rekord se webwerf: Rekord

Besoek ook ons Facebook,Twitter en Instagram enTikTok en WhatsApp Channel