Sedert hy as hoë kommissaris van Siprus vir Suider-Afrika in Oktober 2021 aangestel is, het Antonis Mandritis hom daaraan toegewy om die streek en die mense te verstaan.

Vanuit sy kantoor in Pretoria het hy vinnig die Afrikaanssprekende gemeenskap ontdek, veral deur sy kontak met die Afrikaanse Hoër Seunskool, as ’n betekenisvolle ingangsportaal na die Suid-Afrikaanse kultuur.

Mandritis was voorheen gestasioneer in China, Mexiko, en Israel, waar hy by laasgenoemde vir die Palestynse owerhede verantwoordelik was.

Sy bekoring met Afrikaans het kort na sy aankoms begin.

Hy het ’n Afrikaans-Engelse woordeboek aangeskaf en begin om Afrikaanse woorde neer te skryf wat treffende oorkomste met Grieks toon.

Uit hierdie taalkundige nuuskierigheid het ’n ambisieuse projek gegroei: ’n gespesialiseerde woordelys van Afrikaanse woorde van Griekse oorsprong.

“Dit is waar van alle Westerse tale, aangesien Grieks beskou word as die moedertaal van alle Indo-Europese tale, of ten minste grootliks tot hul vorming bygedra het.”

Met die besef van die potensiële kulturele en opvoedkundige waarde van so ’n projek, het Mandritis die hoof van die Afrikaanse Hoër Seunskool gevra vir bystand met die boek.

Die skool het personeellid Dirk Taljaard afgevaardig om die voorstel verder te vat.

Sy eerste opdrag was om Mandritis se woorde te verifieer deur die raadpleeg van gerespekteerde bronne soos die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT), die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT) en die Etimologiewoordeboek van Afrikaans (EWA).

Slegs woorde van egte Griekse oorsprong is bevat op die lys waaraan hy met Mandritis gewerk het, uitsluitende diegene wat Afrikaans deur Latyn of ander intermediêre tale betree het.

Nadat die taalkundige grondslag bevestig is, is die lys geredigeer en voorberei vir publikasie in samewerking met VivA (Virtuele Instituut vir Afrikaans).

Aangesien so ’n hoogs-gespesialeerde lys min kommersiële waarde in die digitale era het, het die projeklede besluit om dit vrylik beskikbaar te stel as deel van VivA se elektroniese woordeboekversameling.

’n Beperkte aantal van die boek is ook vir argief- en kulturele doeleindes gedruk.

Die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK) het die projek formeel ondersteun, en erken die simboliese waarde van die bevordering van kulturele dialoog en begrip.

Op Oktober 23, is ’n beperkte aantal van die aanlyn en gedrukte weergawes van die woordelys by die Voortrekkermonument in Pretoria bekendgestel – ’n gepaste byeenkomsplek wat die vriendskap simboliseer tussen twee gemeenskappe verenig in taal, kultuur en wedersydse respek.

“Sedert hy aangestel is as hoë kommissaris van Siprus vir Suider-Afrika, het Antonis hom toegewy om die streek en sy mense te verstaan,” het Taljaard by die geleentheid gesê. “Ons verwelkom die feit dat die FAK, as gasheer die projek formeel ondersteun en dat dit by so ’n betekenisvolle landmerk met besondere nasionale simboliese waarde in die bevordering van kulturele dialoog en begrip bekendgestel is.”

In sy toespraak, het Mandritis in die dieper betekenis van tale ingegaan.

“Wanneer ons van ’n taal praat, bedoel ons nie net spraak nie, maar ook die beskawing, filosofie, en kultuur daarrondom,” sê hy. “Die antieke Grieke se grootste ontdekking, in my opinie, was logos. Uit hierdie enkele woord het nog een met groot betekenis en inhoud voorgekom: logika.”

Hy het ’n boodskap bygevoeg wat die skool se leuse ‘Laat daar lig wees!’ weerspieël: “Laat taal dus die siel en die verstand verlig”.

Evdoia Papachristoudi, ’n verteenwoordiger van die Siprus Navorsingsraad, het ook die verband tussen taal en kultuur by die geleentheid onderstreep.

“Taal is die beste ambassadeur,” sê sy, en het die rol uitgelig van woorde wat aanhoudend beskawings konnekteer.

Marlie Coetzee, die uitvoerende direkteur van VivA, merk dat die woordelys vrylik beskikbaar is op hul aanlyn woordeboekportaal en selfoontoepassing.

“Dit gee die publiek, studente en professionele persone maklike toegang tot dié hulpbron,” sê sy. “Dit moedig verbruikers aan om terminologie korrek aan te wend en om die gedeelde taalkundige erfenis tussen Grieks en Afrikaans te waardeer.”

Die aand is op ’n kulturele noot beëindig toe Sallas de Jager Koos du Plessis se Gebed gesing het, ’n roerende herinnering aan die digterlike diepte wat alle tale verbind in die mens se soeke na betekenis in die lewe.

Het jy dalk meer inligting rakende dié storie? 

Stuur gerus vir ons ‘n epos na  bennittb@rekord.co.za of skakel ons by 083-625-4114.

Vir jou daaglikse gratis gemeenskapsnuus, besoek Rekord se webwerf: Rekord

Besoek ook ons Facebook, Twitter en Instagram en TikTok.