Gehoorverlies word nie net onder bejaardes gesien nie. Suid-Afrikaners van alle ouderdomme kan gehoorverlies ervaar, en die vroeë tekens is dikwels so subtiel dat jy nie die geleidelike agteruitgang opmerk nie, wat ernstige gevolge kan hê indien dit onbehandel gelaat word.

“As jy of ’n geliefde sukkel om te hoor in lawaaierige omgewings, tydens groepsgesprekke, oor die telefoon, of as die TV-volume gewoonlik harder gestel word as voorheen, is dit van die mees algemene vroeë tekens van gehoorverlies,” sê Mikela van Kerkhof, ’n oudioloog verbonde aan Netcare Mulbarton Hospitaal.

“’n Ander algemene simptoom van gehoorverlies is ’n suis- of gonsgeluid in die ore, en sekere klankfrekwensies kan moeiliker wees om te hoor. Dikwels sal vriende en familie opmerk dat hul geliefde gereeld verkeerd hoor of vra dat mense hulself herhaal,” sê sy.

Hoewel die meeste gehoorverlies geleidelik ontwikkel, waarsku Van Kerkhof dat skielike gehoorverlies altyd as ’n mediese noodgeval beskou moet word en onmiddellike ondersoek vereis.

Die kwaliteit van ons gehoorwaarneming het verreikende implikasies vir ons fisiese gesondheid, sowel as ons vermoë om te kommunikeer, sosiaal om te gaan en sin te maak van die wêreld rondom ons. Dit is daarom belangrik om die tekens van gehoorverlies vroeg raak te sien, omdat dit dikwels behandel kan word, en ons die vordering daarvan kan vertraag of voorkom dat dit vererger. In die meerderheid gevalle kan oudiologiese assesserings gerusstelling bied deur oorverwante patologieë uit te sluit, of belangrike vroeë opsporing en verwysing vir behandeling moontlik maak waar nodig.

In seldsamer gevalle kan oudioloë onderliggende toestande identifiseer wat chirurgiese ingryping vereis, soos akoestiese neurome of gewasse wat gehoor kan beïnvloed, abnormale beengroei in die binneoor bekend as otosklerose, sowel as chroniese oorinfeksies of ’n ophoping van dooie selle diep binne die oor, bekend as cholesteatome, wat moontlik chirurgies verwyder moet word.

Skakel met kognitiewe agteruitgang

“Onopgespoorde of onbehandelde gehoorverlies kan ’n persoon se algemene gesondheidsrisiko verhoog, met duidelike skakels na versnelde kognitiewe agteruitgang. Kognitiewe funksie ly skade omdat die brein agteruitgaan weens ’n gebrek aan ouditiewe insette, en sosiale welstand word beïnvloed wanneer mense hulself onttrek uit situasies weens kommunikasieprobleme, wat lei tot eensaamheid, angs en depressie,” waarsku Van Kerkhof.

Gehoorverlies manifesteer verskillend by jonger volwassenes en ouer mense, met die tempo van vordering en die frekwensies wat geraak word as belangrike onderskeidende faktore tussen die ouderdomsgroepe in die meeste gevalle.

“Die tekens van gehoorverlies ontwikkel dikwels stadig, en dit mag aanvanklik nie duidelik wees dat ’n persoon hul vermoë verloor om duidelik te hoor nie. Jaarlikse gehoortoetse by ’n oudioloog word daarom aanbeveel vir mense van alle ouderdomme om gehoorvlakke te monitor en gehoorverlies so vroeg moontlik te identifiseer.”

Praat daaroor

Van Kerkhof wys daarop dat dit baie algemeen is dat geliefdes huiwerig is om hul gehoorprobleme te erken of aan te spreek.

“Familielede is dikwels die beste geposisioneer om die persoon met geduld, empatie en eerlike kommunikasie te help om die probleem aan te spreek. Ons vind dat dit help om te fokus op hoe lewenskwaliteit verbeter kan word, eerder as op die toestand self, sodat individue meer oop voel om hul gehoor te laat toets en moontlik gehoorapparate te kry,” stel sy voor.

Daar was beduidende vooruitgang in gehoorapparate en ondersteunende tegnologie, insluitend die gebruik van kunsmatige intelligensie (KI), verbeterde draadlose konnektiwiteit en die insluiting van gesondheids- en welstandsmoniteringsfunksies, wat voortdurend die opsies verbeter wat beskikbaar is vir mense met gehoorverlies.

“Ons behoort ook gesprekke te voer oor die voorkoming van skade. Een van die mees algemene, maar dikwels misgekykte, oorsake van gehoorverlies is blootstelling aan geraas, soos deur oorfone of oorpluisies, harde huishoudelike toestelle, of in die werkplek,” waarsku sy.

Wat is ‘te hard’?

Vir geraasblootstelling word ‘te hard’ oor die algemeen beskou as enigiets by of bo 85 desibel (dB) vir ’n langdurige tydperk of herhaalde blootstelling – vergelykbaar met swaar verkeer of ’n harde stofsuier. Hierdie vlak van geraasblootstelling kan beide tydelike en permanente gehoorverlies veroorsaak, afhangend van die duur van blootstelling.

“Klanke van 70 dB of laer, soortgelyk aan dié van ’n gewone wasmasjien of skottelgoedwasser, word as veilig beskou, selfs met langdurige blootstelling. Die belangrikste beginsel is dat hoe harder die klank is, hoe korter die veilige blootstellingstyd,” verduidelik Van Kerkhof.

Waar blootstelling nie vermy kan word nie, beveel sy aan dat pasgemaakte gehoorbeskermingstoestelle in lawaaierige omgewings gebruik word.

Veiliger klanke

Van Kerkhof beveel die volgende wenke aan vir jongmense om hul gehoor te beskerm wanneer hulle oorpluisies of oorfone gebruik:

• Luister teen nie meer as 60% van die maksimum volume vir nie langer as 60 minute op ’n slag nie
• Gebruik geraasdempende oorfone om te voorkom dat die volume in lawaaierige omgewings verhoog word
• Neem gereeld pouses van die gebruik van oorfone om jou ore kans te gee om te rus
• Gebruik waar moontlik oorfone wat oor die ore pas eerder as oorpluisies, aangesien hulle gewoonlik klank veiliger oordra

As jy nou na jou gehoor omsien, kan dit ’n enorme verskil maak aan jou toekomstige lewenskwaliteit.