Vir baie motoriste is die eerste keer wat hulle regtig aandag aan hul versekeringspolis gee, wanneer hulle ná ’n ongeluk ’n eis moet indien.  Die meeste verwarring is oor bybetaling – die deel van die eis waarvoor jy self uit jou sak verantwoordelik is.

Volgens Juan Hanekom, nasionale direkteur van die Suid-Afrikaanse Motorliggaamherstellersvereniging (SAMBRA), kry die organisasie gereeld navrae van kliënte wat onseker is oor hoe hul bybetaling werk. SAMBRA verteenwoordig bykans 1 000 motorherstelbesighede landswyd en hanteer die meerderheid van alle versekerde herstel-eise in Suid-Afrika.

Hanekom verduidelik: “Die primêre doel van ’n bybetaling is om klein of onnodige eise te ontmoedig. Dit verseker dat versekering gebruik word vir groot, onbetaalbare verliese eerder as vir geringe herstelwerk – en dit hou premies vir almal meer bekostigbaar.”

Verskillende tipes bybetaling sluit in:

• Standaard/grondliggende bybetaling: Die versekeraar se standaardbedrag vir jou polis.

• Vrywillige bybetaling: ’n Bykomende bedrag waarvoor jy instem om laer maandelikse premies te kry.

• Addisionele bybetaling: Van toepassing as jy hoë-risiko geag word, bv. jonger as 25 of minder as twee jaar jou rybewys het.

• Opgelegde bybetaling: Van toepassing weens jou eisegeskiedenis of ander risikofaktore.

Sommige motoriste oorweeg ook ’n bykomende beskermingspolis, wat jou ooreengekome bybetaling dek indien jy ’n eis indien. “Dis belangrik dat versekeraars hierdie opsies van die begin af duidelik verduidelik, sodat polishouers presies weet wat om te verwag,” sê Hanekom.

Nog ’n belangrike vraag is wie die bybetaling verhaal indien ’n ander party die ongeluk veroorsaak het. Volgens Hanekom kan versekeraars dit probeer verhaal van die ander bestuurder se versekeraar, maar hulle is nie daartoe verplig nie. “As jou versekeraar nie die bedrag verhaal nie, mag jy dit self doen met hul toestemming. Baie motoriste weet dit nie, maar dit kan beteken jy kry jou geld terug.”

En as jy ongelukkig is met jou bybetaling? Dit word aanbeveel dat jy dit eers betaal om vertragings of ekstra koste te vermy, en dan die dispuut met jou versekeraar opneem.

Die Nasionale Finansiële Ombud (NFO) gee raad dat indien jy ’n vrywillige bybetaling oorweeg om premies te verminder, jy seker moet maak dat jy:

1. Beide verpligte en vrywillige bybetalings verstaan.

2. Duidelik weet hoeveel jy in rand of persentasie moet betaal by eis.

3. Die uitsluitings in jou polis sorgvuldig lees, aangesien dit dikwels tot dispute lei.

4. Versekeraars vergelyk op bykomende voordele soos ’n kwytskelding van bybetaling of ander beskermings-opsies.

Hanekom sê indien jou eis verminder of afgekeur is weens bybetaling of polisbepalings wat nie duidelik was nie, kan jy die saak na die NFO neem. Maar hy beklemtoon dat duidelike kommunikasie by die verkooppunt noodsaaklik is.

Bespreek jou opsies met jou makelaar.