News

Die voordele van spinasie

Laerskool Staatspresident C.R. Swart gaan sy voedingskema ’n hupstoot gee met spinasie nadat Helpende Hand tien plante aan die skool geskenk het.

Maar wat is die voordele van spinasie?

Groeiende boomspinasie is ‘n waardevolle voedselbron in die trope deur die Stille Oseaan. In Kuba en dan na Hawaii sowel as Florida, waar dit meer as ‘n besige struik beskou word, word chaya-spinasiebome ook bekend as boomspinaat, chay col, kikilchay en chaykeken. Onbekend vir baie Noord-Amerikaners en Suid-Afrikaners, ons wonder wat is die Spinasieboom en wat is die voordele van die Chaya plant?

Wat is ’n Spinasieboom?

Chaya-spinasie is ‘n blaargroentige groente en lid van die familie Euphorbiaceae. Die groeiende spinasieboom bied voedsame blare en lote vir jare en word beskou as ‘n noodsaaklike en belangrike voedsel deur die Stille Oseaan en langs die Yucatan-skiereiland van Mexiko, waar dit natuurlik in ruigtes en in die oop bos groei. Groeiende boomspinasie word algemeen in Mexiko en Sentraal-Amerika gekweek en kom dikwels in tuine voor.

Chaya-spinasieboom is eintlik ‘n groot blaaragtige struik wat ‘n hoogte van 1.8 – 2.5 m bereik en lyk soos ‘n Cassavaplant of gesonde Hibiskus, met 15 tot 20 cm bakagtige blare wat op dun stingels gedra word. Groeiende bome blom dikwels met beide manlike en vroulike blomme wat klein en wit is, wat dan verander in 2.5 cm saad peule. Die stam stoot wit melksap uit en die jong stingels het stekerige hare, veral op wild groeiende bome.

Versorging van ’n Spinasieboom

Groeiende bome is sensitief teen koue, dus moet dit in die begin van die warm seisoen geplant word. Chaya Spinasie boom word gepropageer deur houtagtige stingels wat 15 -30 cm lank in goed dreinerende grond geplant word. Dit neem tyd om die Chaya te vestig, maar na die eerste jaar kan die plante gesnoei word en die oes begin. Sestig persent of meer van die blare kan verwyder word sonder dat dit die plant skade sal aanrig, dit sal eintlik ’n meer bosserige, gesonde nuwe groei bevorder.

Vir die tuinier is een plant voldoende om baie Chaya te voorsien. Spinasie boomversorging vir die tuinier is redelik eenvoudig. Chaya-spinasie is ‘n “understory” spesie in woude en is dit ideaal om geplant te word onder die skaduwee van vrugtebome of palms. Maak die Chaya lote deeglik nat voordat dit uitgeplant word.

Die spiraalwortels moet van die begin af afgewerk word sodat hulle afwaarts groei en die gat moet diep genoeg wees sodat hulle vertikaal afhang. Voeg kompos of groen mis in die gat as voedingstowwe voordat die Chaya-spinasieboom lote geplant word. Pak die grond stewig rondom die Chaya om vog in die grond te behou en onkruidgroei te verminder.

Gebruike van ’n Spinasieboom

Sodra die plant gevestig is en die oes begin het, is die vraag: “Hoe om Chaya plante te gebruik?” Chaya-spinasie boomblare en lote word op ’n jong ouderdom geoes en word dan baie dieselfde as gewone blaarspinasie gebruik. In teenstelling met blaar spinasie wat rou geëet kan word, bevat Chaya-spinasieboomblare en lote giftige hidrosiaansuur glikosiede. Hierdie gifstowwe verdwyn na ’n minuut van gaar maak, daarom moet Chaya ALTYD gekook word.

Chaya-spinasie is ‘n waardevolle bron van vitamiene en minerale. Dit kan gebruik word in sop en bredies, gevries of gedroog word, selfs as tee getrek word.

Chaya het meer yster as blaar spinasie en hoë hoeveelhede vesel, fosfor en kalsium.

At Caxton, we employ humans to generate daily fresh news, not AI intervention. Happy reading!

Support local journalism

Add The Citizen as a preferred source to see more from Middelburg Observer in Google News and Top Stories.

Tobie van den Bergh

Tobie started as a journalist in September 1975. He was appointed editor of the Middelburg Observer in 1982 where he worked until he retired in 2024. He received numerous awards, is a founding member of the Forum for Community Newspapers and has published two books about his work. Although retired, Tobie is still very much involved in community journalism.
Back to top button