Namate wêreldwye handelsdruk toeneem en landboumarkte al hoe meer wisselvallig raak, het Graan SA gewaarsku dat Suid-Afrika se stadige reaksie op vinnig veranderende wêreldhandelstoestande plaaslike graanprodusente onder toenemende finansiële druk plaas.

Voor vandag se NAMPO Oesdag-paneelbespreking getiteld “Trade Wars, Tariffs & Opportunities”, het Graan SA gesê die langdurige vertraging in die finalisering van die koringtariefhersiening het ’n kritieke bekommernis vir die plaaslike graanbedryf geword, veral aangesien Suid-Afrikaanse koringprodusente steeds moet meeding teen swaar gesubsidieerde produsente in groot koringproduserende lande wêreldwyd.

’n Gesamentlike aansoek deur Graan SA en SACOTA om die huidige dollar-gebaseerde verwysingsprys vir koring aan te pas en die langdurige proses van tariefpublikasie te outomatiseer, is reeds in Junie 2024 ingedien, in ’n tyd toe die plaaslike koringbedryf reeds onder ernstige druk verkeer het.

Graan SA het beklemtoon dat Suid-Afrikaanse produsente nie op ’n gelyke speelveld in wêreldmarkte meeding nie, aangesien baie internasionale koringbedrywe beduidende regeringsondersteuning, subsidies en beskermingsmaatreëls ontvang waartoe plaaslike produsente eenvoudig nie toegang het nie.

Die organisasie het gesê die koringtariefmeganisme bly een van die enigste beskikbare instrumente om Suid-Afrikaanse koringprodusente teen verwronge wêreldmarktoestande en onbillik gesubsidieerde invoere te beskerm, wat ’n doeltreffende en responsiewe tariefstelsel noodsaaklik maak vir die volhoubaarheid van die plaaslike koringbedryf.

“Die tariefstelsel gaan nie oor proteksionisme nie – dit gaan daaroor om te verseker dat Suid-Afrikaanse produsente nie gedwing word om teen swaar gesubsidieerde invoere mee te ding sonder enige doeltreffende plaaslike meganisme om daardie verwringings teen te werk nie,” het Richard Krige gesê.

“Ons het ’n tariefstelsel nodig wat in reële tyd vir produsente werk en doeltreffend reageer op vinnig veranderende wêreldmarktoestande. Produsente kan nie eindelose vertragings absorbeer terwyl hulle meeding teen lande wat hul landbousektore aktief ondersteun en beskerm nie.”

Die organisasie het gewaarsku dat wêreldhandeldinamika nie meer bloot abstrakte beleidsbesprekings vir Suid-Afrikaanse landbou is nie, maar reeds produsentewinsgewendheid, plantbesluite, plaaslike produksievolhoubaarheid en langtermyn voedselsekerheid direk beïnvloed.

“Trade Wars, Tariffs & Opportunities is nie ’n teoretiese gesprek vir plaaslike produsente nie – dit beïnvloed reeds die volhoubaarheid en mededingendheid van plaaslike graanproduksie,” het Krige gesê.

“Daar word van Suid-Afrikaanse produsente verwag om wêreldwyd mee te ding, maar te dikwels moet hulle dit doen sonder die beleidsreaksie en handelssekerheid wat produsente in mededingende lande geniet.”

In Junie 2024 het Graan SA en SACOTA gesamentlik by die International Trade Administration Commission (ITAC) aansoek gedoen vir ’n verhoging in die binnelandse dollar-gebaseerde verwysingsprys vir koring, asook verbeterings aan die implementeringsmetodologie van koringinvoertariewe om meer responsiewe en deursigtige aanpassings moontlik te maak.

Die organisasies het aangevoer dat die bestaande tariefstelsel plaaslike produsente nie meer voldoende beskerm teen swaar gesubsidieerde invoere en wisselvallige internasionale marktoestande nie, terwyl vertragings in tariefimplementering die doeltreffendheid van die meganisme self ondermyn.

Hoewel die aansoekproses nou reeds byna twee jaar aan die gang is, wag die bedryf steeds op finale implementering.

Gedurende hierdie tydperk het wêreldkoringpryse verder gedaal, terwyl Suid-Afrikaanse produsente steeds toenemende insetkoste, infrastruktuuruitdagings, logistieke druk en voortdurende onsekerheid rondom handelsbeleidimplementering ervaar. Graan SA het onlangs gewaarsku dat baie plaaslike koringprodusente reeds onder onvolhoubare vlakke opereer.

“Elke maand se vertraging maak saak,” het Krige gesê. “Produsente neem produksie- en beleggingsbesluite in een van die mees wisselvallige wêreldhandelsomgewings in jare, tog wag die bedryf steeds op die uitkoms van ’n tariefaansoek wat byna twee jaar gelede ingedien is. Beleidsvertragings in hoogs wisselvallige markte het werklike ekonomiese gevolge.”

Graan SA het beklemtoon dat sy standpunt nie anti-handel is nie, maar eerder ten gunste van billike, voorspelbare en reëlgebaseerde handelsregimes wat die strategiese belang van plaaslike voedselproduksievermoë erken en ondersteun te midde van die werklikhede van internasionale landbou-ondersteuningspraktyke.

Die organisasie het daarop gewys dat Suid-Afrika se koringtariefstelsel spesifiek ontwerp is om verwringings wat deur gesubsidieerde internasionale produksie en abnormale marktoestande veroorsaak word, te verreken eerder as om voedselpryse kunsmatig te verhoog.

Historiese bedryfsontledings het konsekwent getoon dat die produsentekoringprys slegs ’n relatief klein gedeelte van die finale kleinhandelprys van brood uitmaak, terwyl die breër ekonomiese waarde van volhoubare plaaslike koringproduksie deur landelike ekonomieë en landbouwaardekettings strek.

Graan SA het verder gewaarsku dat toenemende geopolitieke spanning, uitvoerbeperkings, streekskonflikte en ontwrigtings in voorsieningskettings steeds die belangrikheid van plaaslike landbouproduksievermoë en die vermindering van kwesbaarheid teenoor eksterne skokke versterk.

“As Suid-Afrika veerkragtige landbouwaardekettings, volhoubare landelike ekonomieë en langtermyn voedselsekerheid wil hê, kan produsentewinsgewendheid en beleidsekerheid nie sekondêre oorwegings word nie,” het Krige bygevoeg.

“Lande regoor die wêreld posisioneer en beskerm hul strategiese landbousektore aktief. Suid-Afrika moet besluit of hy sy eie landbouhandelstoekoms wil vorm – of bloot wil voortgaan om op magte buite sy beheer te reageer.”