Oordosisvoorvalle vind elke dag plaas. Hetsy van onwettige dwelms, voorskrifmedisyne of oor-die-toonbank medisyne. Daneel Scheepers, takbestuurder by ER24 Rustenburg, sê die gevolge kan lig, gevaarlik of dodelik wees, en voeg by dat dit belangrik is om te onderskei tussen ‘n opsetlike oordosis (doelbewus self-toegediende, soos in gevalle van selfmoord) en ‘n onbedoelde (toevallige) gebeurtenis.

Dwelms behels ‘n reeks stowwe, insluitend:

• Opioïede (soos heroïen en pynstillers)
• Bensodiasepiene (gebruik om toestande soos angsversteurings, slapeloosheid en aanvalle te behandel)
• Stimulante (insluitend metamfetamien en kokaïen)
• Alkohol

Toevallige oordosis dwelms/ Onopsetlike gevalle van dwelmvergiftiging kan beteken:

• ‘n Dwelm is per ongeluk geneem
• Te veel van ‘n dwelm is per ongeluk geneem
• Die verkeerde middel is per abuis gegee of geneem

Soos Scheepers sê, as ‘n persoon wat herstel vir ‘n rukkie skoon was, en dan weer hul alkohol- of dwelmgewoonte begin, kan hulle per ongeluk ‘n oordosis neem.

“Hoewel hul liggame vroeër ‘n sekere hoeveelheid alkohol of dwelms kon verdra, kan die terugkeer na daardie vorige dosis na ‘n lang tydperk siekte of dood veroorsaak.”

Tekens van ‘n oordosis dwelms

Scheepers sê hoewel elke tipe dwelm ‘n ander effek op die liggaam het, sluit algemene tekens van dwelm-oordosis in:

• Bewusteloosheid of uiterste verwarring
• Stadige of onreëlmatige asemhaling
• Blou of bleek vel, lippe of vingerpunte
• Braking of gorrel geluide
• Toevalle of spiertrekkings

As jy ‘n dwelm-oordosis vermoed, skakel dadelik ER24 by 084 124. Gee die ER24-noodhulpbronbeampte soveel besonderhede as moontlik, soos die tipe dwelm, die hoeveelheid wat geneem is en wanneer dit geneem is. Wees duidelik en kalm en maak seker dat jy ‘n akkurate adres gee sodat spanne vinnig kan reageer.

Noodhulp vir dwelm oordosis

“Ons moedig mense aan om by die persoon te bly totdat hulp opdaag,” sê Scheepers.

“Hou die pasiënt wakker en reageer, indien moontlik. Moenie probeer om die persoon dwelms te laat opgooi wat dalk ingesluk is nie. Verstik of inasem van braaksel in die longe kan dodelik wees,”

As die persoon bewusteloos is maar steeds asemhaal, plaas hulle in die herstelposisie.

“Dit behels dat hulle op hul sy rol, hul kop agteroor kantel om die lugweg oop te hou, en hul boonste been buig om hul posisie te stabiliseer,” sê Scheepers.

“Moenie die persoon in ‘n koue bad of stort sit om hulle te probeer wakker maak nie, want dit verhoog hul risiko om te gly, te verdrink of in skok te gaan.”

As die persoon nie asemhaal nie of geen pols het nie, kan die ER24 beampte vir jou sê om KPR (kardiopulmonêre resussitasie) te begin terwyl jy wag vir die mediese span om te arriveer.

“Onthou, jy hoef nie mond-tot-mond uit te voer nie – “slegs hande-KPR” word in baie situasies as aanvaarbaar beskou, veral vir onopgeleide omstanders,” sê Daneel.

Alle inligting is nuttig

Soek enige medikasiehouers of dwelmtoebehore wat inligting aan gesondheidsorgpersoneel kan verskaf oor watter middel geneem is. Wanneer ER24 arriveer, bied soveel inligting as wat jy kan, soos die pasiënt se mediese geskiedenis (as jy dit weet); as hulle allergieë het en as hulle enige voorskrifmedikasie gebruik.

Familielede kan proaktief wees om iemand met verslawing te ondersteun deur empatie te toon, oordeel te vermy en hulle aan te moedig om hulp te soek, sê Tammy Dicks, ER24 Trauma Ondersteuningskoördineerder.

“Dit is belangrik vir hulle om hulself oor verslawing op te voed, ‘n luisterende oor te bied en geduldig te wees. Om gesonde grense te stel en ‘n stabiele, ondersteunende omgewing te bied kan ‘n groot verskil maak. Om hulle aan te moedig om behandelingsprogramme, berading of ondersteuningsgroepe by te woon, en selfs aan gesinsterapiesessies deel te neem, kan ook baie nuttig wees. Om daar vir hulle te wees – sonder om by te voeg, is die sleutel.”