‘n Onlangse studie deur die Universiteit van Johannesburg (UJ) het ontstellende vlakke van toksiese chemikalieë in die Kliprivier uitgelig.

Die studie, gepubliseer in Environmental Monitoring and Assessment, bevind dat sedimente in dié rivier hoë konsentrasies van polisikliese aromatiese koolwaterstowwe (PAH’s) bevat—skadelike organiese besoedelingstowwe wat gekoppel word aan kanker, orgaanskade en ontwikkelingsversteurings.

Hierdie stowwe, wat moontlik afkomstig is van industriële afval, olie-lekkasies en die verbranding van afval, breek nie maklik af nie en kan mettertyd deur lewende organismes opgeneem word.

Navorsers onder leiding van Dr. Samuel Makobe, Dr. Mathapelo Seopela en Prof. Abayneh Ambushe van UJ se Departement vir Chemiese Wetenskappe het sedimentmonsters van nege plekke langs die Kliprivier ontleed.

Hul bevindings dui daarop dat PAH-vlakke in die rivierbedding die omgewingsveiligheidsdrempels ver oorskry, veral gedurende die droë seisoen wanneer laer waterinvloei die blootstellingsrisiko verhoog.

Een van die mees ontstellende aspekte van die studie was die impak op akwatiese lewe.

Toksisiteitstoetse met behulp van sebrasvembriotests het ernstige misvormings, vertraagde uitbroei en hoë sterftesyfers getoon, wat op groot gevare vir biodiversiteit en moontlike langtermyn-effekte op menslike gesondheid dui.

Oor die bevindings het Prof. Ambushe die besoedeling as ‘n “openbare gesondheidskrisis in stadige aksie” beskryf.

Hy het gewaarsku dat hierdie besoedelingstowwe nie net in sediment aanhou voortbestaan nie, maar ook in die voedselketting beland, wat die risiko vir mense en diere verhoog.

Gemeenskappe wat op die rivier staatmaak vir drinkwater, besproeiing en weiding vir vee, loop ‘n verhoogde risiko van blootstelling aan hierdie gifstowwe.

Dr. Seopela het beklemtoon dat historiese besoedeling, verstedeliking en onvoldoende afvalbestuur die Kliprivier in ‘n chemiese reservoir verander het, wat ‘n bedreiging inhou vir diegene wat daarvan afhanklik is.

Die navorsing beklemtoon die dringende behoefte aan ingryping en strenger omgewingsbeleide om die voortdurende besoedelingskrisis te verlig.

Die studie se bevindings beklemtoon die breër kwessie van waterkwaliteit in Suid-Afrika en bring vrae na vore oor regulatoriese toesig en langtermyn volhoubaarheid.