VANDERBIJLPARK – Klimaatsverandering en rioolbesoedeling het die afgelope jare ’n perfekte teelaarde geskep vir indringerplante soos waterslaai en waterhiasinte in die Vaalrivier.

Vandag lyk die prentjie dramaties anders danksy Rand Water se nuwe “geïntegreerde bestuurstrategie”.

Rand Water het in ‘n mediaverklaring uiteengesit hoe dit vermag is:

Fisiese verwydering: Meganiese gereedskap en handearbeid lig die plante uit die water.

Gordyne en “Chicanes”: Drywende versperrings keer dat plante stroomaf dryf en isoleer hulle vir makliker verwydering.

Chemiese beheer: Die doelgerigte gebruik van goedgekeurde onkruiddoders (soos Kilo Max).

Biologiese beheer: Die vrystelling van natuurlike vyande, soos snuitkewers, wat die plante vreet.

Hierdie strategie het resultate opgelewer en die vordering is indrukwekkend.

Rand Water voer verder aan dat teen 11 Maart vanjaar, die besmetting afgeneem het tot slegs 0,46 hektaar (0,03%). Dit is ’n enorme verbetering vergeleke met die 414 hektaar van twee jaar gelede.

Sedert Oktober 2025 het Rand Water reeds 3 855 m³ plante fisies verwyder, by 940 000 biologiese agente (kewers) vrygestel en 35 hektaar met onkruiddoder behandel.

Gemeenskap speel sleutelrol

Die sukses berus nie net op tegnologie nie, maar op samewerking. Plaaslike inwoners het op hul eie koste drie stasies opgerig om biologiese agente te kweek.

Hierdie vennootskap tussen die staat (Departement van Water en Sanitasie) en die private sektor dui daarop dat almal verantwoordelikheid neem vir die Vaalrivier se herstel en gesondheid.

Kenners waarsku egter dat die stryd lank is. Die sade van hierdie plante kan tot 20 jaar lank in die modder oorleef. Besoedeling bly ook ’n groot bron van voeding vir die plante.

Rand Water het beklemtoon dat deurlopende monitering en vinnige optrede noodsaaklik is om ’n nuwe uitbraak van indringerplante te voorkom.